Berkel Route 11 Almen Besselinkstuw - Warnsveld (met landgoed De Voorst)

Afstand: 10 km

GPX-route: Klik hier om te downloaden

PDF routebeschrijving, inclusief kaart: Klik hier om te downloaden

Start- en eindpunt: Almen Besselinkstuw

Navigatieadres: Lage Lochemseweg 31c, 7218 PA Almen

Deze weg is doodlopend. Ga voor Domein Groot Besselink nog iets rechts, stukje fietspad, maar wel begaanbaar voor auto’s. Aan het eind zijn bij het schuilhuisje aan de Berkel in de berm enkele eenvoudige parkeerplekken.

Informatie

Route 11 gaat verder langs de Berkel bij Besselinkstuw nabij Domein Groot Besselink te Almen, waar je met route 10 omkeerde aan de Berkel naar het dorp Almen.
Er is een picknickplek, schuilhuisje en informatiepaneel.

Langs de Berkel gaat deze route volledig over het oeverpad, over graspaden en door graslanden.

Je wandelt in deze rondwandeling langs het meest meanderende deel van de Berkel met brede natuurvriendelijke oevers vol watervogels en wandelt aan beide zijden van de Berkel, waarin je een aantal stuwen en vistrappen zult aantreffen. In 2014/2015 is dit gedeelte door het waterschap volledig heringericht. Je zult beleven dat beide zijden hun eigen charme en aangezicht hebben.

Tevens wandel je langs een gedeelte van het afwateringskanaal van het Twentekanaal, waarna je na een klein stukje, en ook zo ongeveer de enige verharde, maar wel landschappelijke weg landgoed De Voorst betreedt en via bospartij met zand-/grindpaden langs het prachtige kasteel / (land)Huis De Voorst wandelt. 

Na landgoed De Voorst steek je bij stuw Warnsveld de Berkel weer over en wandel je verder langs de Berkel via landgoed ’t Velde aan de andere zijde van de Berkel terug.

Dit is een volledige landschappelijke route, zonder bebouwde kom en/of horeca onderweg, dus neem met deze wandeling je rugtas met picknickspullen mee en geniet van al het natuurschoon. Bij de Berkel bij stuw Warnsveld is bijvoorbeeld een ideale pauzeplek.

Ik heb deze route al meerdere malen gelopen, in verschillende seizoenen, waardoor de foto’s ook divers uit de seizoenen zijn.
Bij vochtig weer of seizoen kan het erg drassig zijn en in de herfst met nog behoorlijke begroeiing zoals riet, maar ook het natte gras al, is het absoluut aan te bevelen om waterdicht schoeisel en kleding te dragen. In de zomer kan het door de begroeiing op sommige plekken en het maaibeleid van het waterschap eveneens wat lastiger begaanbaar zijn.
Op sommige delen langs de Berkel kun je loslopend grazend vee tegenkomen.

Ter hoogte van de stuw Besselink is eeuwenoud landschap in ere hersteld. Een lus van de Berkel, die zich ooit om de boerderij Besselink slingerde is lang geleden gedempt. De ‘huidige’ loop van de Berkel loopt nog steeds voor de boerderij langs, maar de lus dient nu als vispassage.

Domein Groot Besselink is een luxe kampeerterrein met tevens verhuurchalets.

Huis De Voorst werd rond 1700 gebouwd als een (verkleinde) kopie van Paleis Het Loo in Apeldoorn. Door de aanleg van de bijbehorende geometrische tuinen kreeg het het Huis de bijnaam ‘Het Versailles van de Achterhoek’.

Huis ‘t Velde is gebouwd rond het begin van de 16de eeuw. De gebouwen zijn in gebruik door de Politieacademie.

Routebeschrijving

1.   Je begint je wandeling vanaf Besselinkstuw nabij Domein Groot Besselink te Almen.
Je steekt als eerste het stuw over en wandelt bij wandelknooppunt P85 langs de rechter zijde van de Berkel.
Je moet wel zelf het hek even openen via de klem aan de achterzijde en weer goed sluiten. Dit hek dient voor het mogelijke loslopende vee wat je verderop tegen kunt komen.

2.   Al snel wandel je om de diverse bochten / meanders van de Berkel en heb je aan de linkerzijde zicht op de Warkense molen, een windkorenmolen met bakkerijmuseum.
Het pad is de ene keer smal en de andere keer een brede oever. De oevers liggen laag. Op sommige delen kan het afhankelijk van het seizoen wel dichtbegroeid zijn met o.a. riet, maar in de zomer ook brandnetels en distels. Door het maaibeleid van het waterschap kan het zijn dat bepaalde maanden het minder geschikt is om deze route aan deze zijde van de Berkel te wandelen.

3.   Dit gedeelte van de Berkel is erg vogelrijk. In en op het water kom je van alles tegen: eenden, meerkoeten, futen, ganzen, zwanen, reigers, kievitten en vele andere vogels. Vanuit de weilanden kijken de koeien en schapen je dromerig aan.
Wandel je ’s ochtends vroeg of tegen de avond, dan kun je mogelijk ook genieten van prachtige zonsopkomst of zonsondergang. In de zomer kun je op de Berkel ook vele kanovaarders aantreffen.
Deze route leent zich ook perfect om af en toe eens even om te kijken naar het landschap.
Aan je rechterhand zie je op een gegeven moment een aangelegde oeverzwaluwwal.

4.   Op een gegeven moment kom je weer een hek tegen, hier eindigt het begrazingsgebied. Het hek kun je zelf openen en uiteraard weer goed sluiten.

5.   Iets verderop eindigt het meanderende deel en kom je op meer open vlakte, waarna je op een splitsing komt van de Berkel en het afwateringkanaal van het Twentekanaal welke verderop ligt.
Aan de Berkelzijde zie je stuw Warken. Op de betonnen blokken in het water zie je vaak aalscholvers zitten.
Je volgt het pad rechtsom aan de rand van het weiland en wandelt een stukje langs het afwateringskanaal, waar aan de overzijde de spoorlijn Zutphen-Winterswijk loopt, tot aan een taludopgang bij een oude betonnen spoorbrug. Je loopt hier nu even een stuk van de Berkel af.

6.   Bij de taludopgang en de spoorbrug loop je rechts omhoog en volgt het pad, wat op een gegeven moment beklinkerd is, tussen een bomenrij door. Aan weerszijden zie je verspreid enkele huizen en boerderijen. Je volgt het pad tot aan de T-splitsing, waarna je linksaf gaat (Binnenweg).

7.   Dit pad en weg zijn zo ongeveer de enige verharde paden in deze route.
Je blijft de weg volgen, bij een splitsing met de Mastlerweg houd je links aan, de Binnenweg volgend. Langs deze weg zie je veel verbouwde, luxe woonboerderijen. Sommige boerderijen hebben een naam.

8.  De Binnenweg komt vervolgens weer uit bij het afleidingskanaal en de spoorlijn. Over een oude stevige betonnen brug wandel je het afleidingskanaal en vervolgens het spoor over en vervolgt de weg naar rechts waar je vervolgens landgoed De Voorst op wandelt.

Ook hier zie je dat diverse huizen en boerderijen een naam hebben. De huizen die tot het landgoed behoren herken je aan de luiken met figuur erin. Het huisje Boschkamp in de hoek aan de spoorlijn oogt als een plaatje op een mooie plek.

9.   Je blijft de weg volgen. Dit is nog steeds Binnenweg, maar nu grondgebied Eefde. De klinkerweg verandert op een gegeven moment in zand-/grindweg. Dit geeft ook aan dat je nu op het landgoed loopt. Je wandelt door tot wandelknooppunt F48, waar je rechtdoor wandelt.

10.   Bij de volgende splitsing, pad aan de linkerhand kun je zelf de keuze maken om rechtdoor te wandelen naar knooppunt F57 langs de zijkant van de gracht rondom kasteel De Voorst of linksom aan de achterzijde van de gracht het kasteel langs.
Ik heb zelf beide gewandeld, het pad aan de achterzijde en van daaruit linkerzijde van het kasteel langs vind ik persoonlijk mooier.

11.   Indien je rechtdoor bent gewandeld, ga je bij wandelknooppunt F57 linksaf en zie je aan je linkerhand de voorzijde van kasteel Huize de Voorst. Een prachtig kasteel / landhuis met een groot sierlijk hekwerk, voorplein en zijgebouwen. Het huis doet dienst als trouwlocatie.

12.   Mocht je bij de splitsing linksaf zijn gelopen, dan heb je over de gracht door een doorkijkje tussen de begroeiing door zicht over de achtertuin op de achterzijde van het kasteel. Je volgt het pad langs de gracht rechtsom tot de volgende splitsing. Je gaat hier rechtsaf om de voorzijde van het kasteel te bewonderen (zie punt 11).

13. Vanaf de voorzijde van het kasteel vervolg je je weg, of je wandelt een klein stukje terug naar de splitsing (zie punt 12). Je hebt mooi uitzicht over het toegangspad naar het kasteel en de landerijen ervoor.
In het voorjaar prachtig begroeid en een oase van groen. Het is dan een explosie van kleuren aan je ogen.

14.   De splitsing steek je dan over en vervolgt het pad (combi zand, grind, gras) tussen begroeiing door langs huis Berkeloord. Het pad loopt tussen een aangeplante bomenrij door. Bij het eerstvolgende pad aan je rechterhand volg je de routepaaltjes rechtsaf met links een houtwal langs het water en rechts een houtwal met weiland; je komt vervolgens weer aan bij de Berkel.

15.   Je bent hier op het punt aangekomen waar de route retour gaat langs de Berkel terug richting Almen.
Aan het eind van het wandelpad tref je aan de rechterzijde een hoge heuvel aan. Mooi zijn de ontblote grote wortelpartijen van de bomen op de heuvel, het lijken net grote tentakels.
Onderaan staat een bankje met uitzicht op de Berkel en authentiek metalen stuw, stuw Warnsveld. Een mooie pauzeplek.
De Berkel is hier erg breed, ogend als een kleine vijver met weer veel watervogels. De zijde van de Berkel waar je staat is gemeente Lochem (Eefde). De Berkel is vervolgens de grens met aan de overzijde Warnsveld’s grondgebied, gemeente Zutphen.

16.   Om verder te wandelen steek je over het stuw de Berkel over en gaat linksaf en blijft het pad volgen. Aan je rechterhand zie je de gebouwen van landgoed ’t Velde, in gebruik door de Politieacademie. Je wandelt verder via een bypass langs de Berkel en over het landgoed, een mooi bosgebied.

17.   Bij een splitsing in het bos houdt je links aan, de Berkel aan je linkerhand volgend.
Hier wandel je vervolgens langs een houtwal aan je linkerhand, welke het uitzicht op de Berkel belemmert. Aan je rechterhand heb je gras- en maisland met hoogspanningsmasten. In herfst, winter en lente is het open vlakte. In de zomer zijn de maislanden begroeid en wandel je dus deels tussen houtwal en maisland door. Het is hier erg rustig en stil. Wel is dit pad ook een mountainbikepad, dus de mogelijkheid bestaat dat fietsers je achterop komen.

18.   Richting het einde van dit pad zie je aan de overzijde van de Berkel een zonnepark. Persoonlijk vind ik het een vreselijk beeld in het landschap. Weilanden vol zonnepanelen. Gelukkig is er veel begroeiing van rietkragen, waardoor het nog niet zo opvalt. Wel is er ook veel biodiversiteit toegevoegd.

19.   Aan het eind ga je linksaf, over het kleine stuw en houdt het pad links aan, waar je vervolgens door een kleine bospartij wandelt met een slingerend pad. Je komt onder een oude vlakke spoorbrug door en komt uit bij stuw Warken, het stuw bij de splitsing met het afleidingskanaal Twentekanaal en Berkel, waar je eerder aan de overzijde liep. Voor het stuw is een mooie vistrap aangelegd. In het midden van het depot bij het stuw staat een bankje.

20.   Je steekt het pad over, wandelknooppunt E57 en gaat door het hek (zelf weer even openen en sluiten) aan de overzijde het terrein van de Berkeloever weer in en wandelt hier verder. Je blijft de oever volgen en wandelt weer langs de meanderende Berkel. Rondom de oever kun je vaak grote kolonies brandganzen aantreffen.

21.   Je blijft de oever volgen, het terrein is vlak. Af en toe zul je een hekje aantreffen en je wandelt zo 2 km langs de Berkel. Dit gedeelte is de oever vaak vrij breed.
Op een gegeven moment tref je midden op de oever een grote aangelegde bult aan, vol met begroeiing van planten en struiken. De betekenis / functie ervan is me helaas niet duidelijk. Mogelijk is het door de herinrichting ‘overgebleven’ zand wat hiermee een natuurlijke vorm heeft gekregen. Er wordt ook geschreven over het aanleggen van een brug over de Berkel.
Je zult zien dat deze zijde van de Berkel je weer hele andere aangezichten en vergezichten oplevert als de andere zijde. En dat geeft juist de diversiteit aan van deze landschappelijke route.
Je wandelt door tot aan het eind bij je startpunt, stuw / Domein Groot Besselink, waarmee deze rondwandeling er op zit.

De volgende rondwandeling, nr. 12 is de laatste uit mijn serie wandelen langs de Berkel; Warnsveld stuw – Zutphen uitmonding in de IJssel.

Berkel Route 10: Boevinkbrug Dochteren - Almen Besselinkstuw (inclusief landgoed de Velhorst en de Ehze)

Afstand: 11,7 km

Start- en eindpunt:

Klein Dochteren (Lochem), Berkel bij de Boevinkbrug aan de Dochterenseweg. 

Bij de brug is een kleine parkeerplaats.

Navigatieadres (dichtstbijzijnde huisnummer): Dochterenseweg 33, 7241 TD Lochem.

 

Informatie

Route 10 gaat verder langs de Berkel bij de Boevinkbrug in de buurtschap Klein Dochteren waar je met route 9 de Berkel verliet. Aan de noordzijde van de Berkel is een kleine parkeerplaats langs de weg gelegen. Tevens is hier een picknickbank en een informatiepaneel over de Berkel te vinden.

Vanaf de brug wandel je via het authentieke witte (ophaal)bruggetje bij landgoed de Velhorst naar de Spitholterbrug en langs een vervolgens mooi meanderend gedeelte van de Berkel door graasland aan de westzijde van het dorp Almen tot aan stuw Besselink bij Domein Groot Besselink. 

Hier steek je de Berkel over en wandelt via de andere zijde naar en door het dorp Almen. Van hieruit wandel je naar landgoed de Ehze en terug naar het witte bruggetje aan de Berkel bij de Velhorst, waarna je via het landgoed, langs het landhuis tussen de landerijen door weer terug wandelt richting de Berkel en de Boevinkbrug naar het einde van deze rondwandeling.

 

Langs de Berkel gaat deze route nagenoeg volledig over het schouwpad, over graspad.

In het kleine dorp Almen wandel je door de bebouwde kom, langs museum STAAL, hotel De Hoofdige Boer met prachtige theetuin om vervolgens door een bosgebied en landerijen verder te wandelen. 

Rondom de landgoederen tref je uiteraard veel rododendrons aan en eromheen is het ook voornamelijk zandpad. Een landelijke route dus, met ook nog eens diverse horeca en een museum in het dorp Almen voor uitgebreide pauzemogelijkheden, waardoor deze route ook nog eens zeer divers is. 

Doordat ik zelf regelmatig hier wandel, zijn er foto's uit diverse seizoenen opgenomen.

GPX: hier te downloaden

PDF routebeschrijving: hier te downloaden

Routebeschrijving
 

1.  Je begint je wandeling vanaf de Boevinkbrug aan de Dochterenseweg (wandelknooppunt T35).
Het maakt feitelijk niet uit of je aan de linker of rechterzijde van de Berkel gaat wandelen.
Zelf heb ik aan de rechterzijde gewandeld.
Je volgt dit schouwpad tot aan het witte (ophaal)bruggetje bij De Velhorst (iets voorbij wandelknooppunt T32).

2.  Je steekt het bruggetje over en wandelt aan de linker zijde (wandelknooppunt T25) van de Berkel verder tot aan de Spitholterbrug (wandelknooppunt F34).

    (Landgoed De Velhorst wordt op de terugweg van de route aangedaan).

3.  Je steekt hier de weg / brug over en wandelt aan de zelfde zijde verder langs de Berkel.
Van voorjaar tot herfst zie je aan de overkant tegen de bosrand aan het Berkelbeeld van Die Badende staan.

Je wandelt hier door grasland in een wijds gedeelte en de Berkel aan je rechterhand maakt een aantal meanderende bochten. Je krijgt hier vervolgens over de Berkel heen zicht op het dorp Almen.

4.  Op een gegeven moment ga je door een klaphekje verder. Dit stukje land is particulier eigendom van landgoed ’t Have, maar opengesteld voor vrij wandelen.

    Je wandelt door tot aan wandelknooppunt P64 bij stuw Besselink.

     Bij stuw Besselink vind je een schuil-/picknickhuisje en informatiepanelen over de Berkel.

     Tegenover ligt camping Domein Groot Besselink. Een luxe terrein met royale kampeerplekken en bijzondere accommodaties omgeven door rust en pal aan de Berkel gelegen.

5.  Je steekt het stuw over (wandelknooppunt P85 en gaat rechtsaf weer terug langs de andere zijde van de Berkel richting het dorp Almen.

6.  Op een gegeven moment kom je bij een klaphekje. Hier ga je door en je loopt linksaf het dorp in. 

     Als je door het klaphekje komt zie je rechts zwembad en kanoverhuur De Berkel.

7.  Je wandelt door tot in het dorp bij de kerk tot aan wandelknooppunt F81.

Op de splitsing in het dorp vind je het kleine dorpsplein voor de kerk met een petanque-baan, bankjes en aan de overzijde museum STAAL (STAring in Almen).
In dit museum tref je de geschiedenis van de vroegere dichter en de familie Staring. Tevens zijn er wisselende exposities. Een bezoekje meer dan waard.

8.  In het dorp ga je rechtsaf. Aan je rechterhand tref je Landhotel De Hoofdige Boer. Van oudsher een begrip in de regio met aan de overzijde van de straat een mooie theetuin en terras.

9.  Tegenover Hotel De Hoofdige Boer ga je linksaf, Staringweg en in de eerste bocht hou je rechts aan, Blauwedijk.

10. Bij wandelknooppunt P86 blijf je rechts aanhouden en wandel je een stukje door een bospartij en om een waterpartij (Het Elger) totdat je bij een akkerrand aankomt.

Dit is tevens een stuk route van ‘t Almens Ommetje (gemarkeerde wandelroute van 4,5 km). Langs het pad vindt je diverse informatiepanelen met historische info over Almen en het gebied.

 11. Bij de akkerrand ga je linksaf tot aan de weg de Bakkersteeg.

 

12. Je steekt deze straat over en wandelt door het hekje met het bordje ‘Opengesteld Landgoed de Almense Mölle’ het weiland in om hier door het veld het wandelpad te vervolgen.

13. Op een gegeven moment loop je weer een klein stukje door een bospartij en kom je uit aan de doorgaande weg de Ehzerallee.

14. Hier ga je linksaf en wandelt over de voetpadstrook tussen de bomen door in de berm langs de weg tot aan de volgende splitsing.

15. Bij de splitsing aangekomen ga je linksaf. Je bevindt je nu op landgoed De Ehze en even verderop zie je voor je landhuis / buitenplaats De Ehze liggen.

16. Voor de poort van het landhuis hou je links aan en wandelt door totdat je de eerste mogelijkheid hebt om aan je rechterhand het parkbos van het landgoed in te wandelen, tussen de rododendrons door.

17. Je gaat rechts de bospartij in en wandelt richting de gracht, waar je links aan houdt en de waterloop aan je rechterhand blijft volgen totdat je de bospartij weer uitloopt en je uitkomt tegenover Landhotel Ehzerwold aan de Ehzerallee.

Ehzerwold was vroeger, van 1911 tot 1993 een verpleeghuis, het P.W. Janssen ziekenhuis.
Maar tegenwoordig omvat het een hotel, restaurant, conferentiecentrum, trouwlocatie en villapark Ehzerbrug.

18. Bij Ehzerwold sla je rechtaf en bij de volgende splitsing ga je linksaf, tevens Ehzerallee.

19. Bij de hierna volgende splitsing hou je rechts aan en je volgt het pad tussen de weilanden door weer richting de Berkel en het witte ophaalbruggetje tot aan wandelknooppunt T32 waar we aan het begin van de route ook langs liepen.

20. Je steekt (wederom) het bruggetje over, maar houdt vervolgens links aan om landgoed De Velhorst op te lopen.

    Aan je linkerhand zie je vervolgens een prachtig wit theehuisje behorende bij het landhuis van de Velhorst.

21. Je blijft het pad volgen tot wandelknooppunt T24 en gaat hier linksaf en direct weer rechtsaf (het paadje waar de diverse gemarkeerde wandelroutes ook naartoe wijzen en waar het bordje verboden voor fietsen staat).

Zou je voordat je dit pad inloopt, iets doorlopen dan zou je aan je linkerhand de boomgaard, moes- en siertuin behorende bij het landgoed aantreffen. Deze tuin is wekelijks op donderdag van 10.00 tot 16.00 uur te bezichtigen.

 

Vanaf dit prachtige pad tussen bomen door heb je een zicht op een weiland achter een boerderij behorende bij het landhuis.

22. Aan het eind van het pad ga je linksaf (wandelknooppunt T82).
Links zie je vervolgens twee mooie authentieke hooibergen en aan je rechterhand zie je de varkentjes (Bonte Bentheimer Buiten varkens) van de Vrienden van Velhorst scharrelen.

 

Ga je na de hooibergen het pad links in, dan wandel je langs de mooie oude boerderijwoning met rood-zwarte vensters en een oude waterput in de voortuin. In het weiland lopen schapen en/of koeien, kippen.

Rechts tref je de boomgaard, moes- en siertuin, zoals hierboven ook beschreven.

 

Wil je meer over de Velhorst weten, of meer van het landgoed zien en kun je nog wel wat meer wandelkilometers aan, lees dan mijn gastschrijversartikel welke ik geschreven heb voor REiSREPORT: De schoonheid en magie van Landgoed Velhorst.

Je kunt er bij wandelknooppunt T24 en/of T82 voor kiezen om je route iets groter te maken.

23. Na dit pad en de varkenweide zie je aan je linkerhand de oprijlaan van het statige landhuis, daterend uit 1819.

    Hier ga je vervolgens rechtsaf. Je blijft het pad volgen.

24. Vanaf dit pad heb je op een gegeven moment aan je linkerhand weer zicht op de Berkel en in de landerijen is het in het een gele zee van koolzaadplanten en in de zomer staat het vol met zonnebloemen en diverse andere wilde bloemen.

Na ongeveer 1 km kom je weer uit aan de Dochterensweg bij de Boevinkbrug, wandelknooppunt F61.

25. Je gaat linksaf, steekt de brug over de Berkel over en je hebt deze wandelroute voltooid. Je bent terug bij het beginpunt van deze wandelroute.